آیین نامه ایمنی کار در ارتفاع

آیین نامه ایمنی کار در ارتفاع

كليات و تعاريف :

هدف :

هدف از تدوين اين آيين نامه ، ايمن سازي محيط كار و صيانت از نيروي انساني و منابع مادي كشور و پيشگيري از حوادث ناشيي از كار در كليه كارگاه هايي مي باشد كه عمليات كار در ارتفاع و فرايندهاي مرتبط ، در آنها انجام مي گيرد .

دامنه شمول :

مقررا ت اين آيين نامه به استناد ماده 85 قانون كار جمهوري اسلامي ايران تدوين گرديده و براي كليه كارگاه هاي مشمول قانونن مذكور لازم الاجرا مي باشد .

كار در ارتفاع :

هر كار يا فعاليتي كه موقعيت انجام آن ، در ارتفاع بيش از2 /1 متر نسبت به سطح مبنا انجام گيرد .

سطح مبنا :

اولين سطح زيرين جايگاه كار يا سكوي كار در ارتفاع ، كه بصورت ايمن گسترش يافته است .

مراجع ذيصلاح آموزشي :

به مراكزي اطلاق مي گردد كه مجوز لازم را از سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور يا ساير مراكز بين المللي معتبر اخذ نمودهه باشند.

مجري ذيصلاح :

شخص حقيقي يا حقوقي است كه صلاحيت ، تجربه و مهارت انجام كار را به صورت علمي و فني داشته و مي تواند با استفادهه از نيروي كارآمد و شخص ذيصلاح نسبت به انجام عمليات برپايي ، تغييرات و جمع آوري تجهيزات سامانه كار در ارتفاع اقدام نمايد .

شخص ذيصلاح :

متخصصي است با دانش فني و مهارت لازم مطابق با شرايط اين آيين نامه كه با گذراندن دوره هاي آموزشي از مراجع ذيصلاحح آموزشي ، توانايي سرپرستي و نظارت بر كار در ارتفاع را داشته باشد . ضمنا نامبرده مي تواند نماينده مجري ذيصلاح يا كارفرما باشد .

عامل كار در ارتفاع :

فردي است كه آموزش هاي متناسب با نوع كار در ارتفاع را حسب شرايط گذرانده و نسبت به اخذ گواهينامه مربوط از مراجعع ذيصلاح آموزشي اقدام نموده و قادر به انجام كار بصورت ايمن مي باشد .

حفاظت از سقوط :

مجموعه تدابير و اقداماتي است كه به منظور پيشگيري از سقوط يا كاهش عوارض و صدمات ناشي از آن انجام مي شود .
روش هاي ايمن انجام كار در ارتفاع :

الف-سامانه محدود كننده :

سامانه اي است كه از قرارگيري فرد در وضعيت سقوط جلوگيري مي كند و به دو شكل عمومي نظير ، نرده حفاظتي و فرديي شامل نقطه اتصال ، لنيارد و كمربند حمايل بند كامل بدن مورد استفاده قرار مي گيرد .

ب-سامانه متوقف كننده :

سامانه اي است كه با استفاده از تجهيزات مناسب ، در صورت انجام سقوط ، با جذب انرژي ناشي از سقوط باعث كاهشش شدت صدمات و جراحات وارده به عامل كار در ارتفاع كار مي گردد . كه به دو شكل فردي شامل ،كمربند حمايل بند كامل بدن ، طناب ايمني و نظاير آنها و عمومي مانند تور ايمني مورد استفاده قرار مي گيرد .

ج-دسترسي با طناب :

اين روش شامل دو سامانه ايمن مجزا مي باشد : يكي به عنوان طناب دسترسي و ديگري تحت عنوان طناب پشتيبان عمل ميي نمايد كه شامل ، كمربند حمايل بند كامل بدن همراه با وسايل ديگري براي صعود و فرود به جايگاه كار ، و يا از آن و نيز موقعيت استقرار مناسب استفاده مي شود .

فاصله ايمن :

حداقل فاصله اي است كه براي جلوگيري از برخورد فرد هنگام سقوط با سطح مبنا مورد استفاده قرارمي گيرد .

لنيارد :

طناب يا تسمه اي است كه به منظور ايجاد ارتباط بين عامل كار در ارتفاع با نقطه يا طناب تكيه گاه يا سازه ثابت با كمترين ايجادد مزاحمت مورد استفاده قرار مي گيرد .

كمربند ايمني :

وسيله اي است از جنس الياف طبيعي يا مصنوعي با تركيبات پليمري كه ناحيه كمر را مي پوشاند .

حمايل بند كامل بدن ( هارنس ) :

پوششي است از جنس الياف با تركيبات پليمري و مقاوم كه عموما از انتهاي بالاي ران تا روي سطح كتف را پوشانده و توسطط قلابهايي كه به روي آن متصل است ، فرد را به ساير تجهيزات سامانه هاي كار در ارتفاع وصل مي كند .

قلاب قفل شونده ( كارابين ) :

ابزاري است حلقه اي شكل كه براي اتصال اجزاء سامانه هاي كار در ارتفاع به يكديگر ، مورد استفاده قرار مي گيرد و به دوو شكل پيچي يا قفل خودكار ، ايمن مي گردد .

شوك گير :

ابزاري است كه در روش هاي ايمن انجام كار در ارتفاع ، به منظور كاهش اثر نيروي ضربه حاصل از سقوط ، مورد استفاده قرارر مي گيرد.

انواع طناب :

تكيه گاهي ، عمليات ، ايمني ، ديناميكي ، نيمه استاتيك ، پشتيبان

طناب تكيه گاهي :

طنابي است انعطاف پذير كه از يك سمت به تكيه گاه ايمن متصل گرديده و به منظور حفاظت و محدود سازي فرد در برابر سقوطط عمل مي كند .

طناب عمليات :

طنابي از نوع تكيه گاهي است كه براي حالت معلق ، موقعيت گيري و محدودسازي فرد در عمليات صعود و فرود مورد استفادهه قرار مي گيرد .

طناب ايمني :

طنابي از نوع تكيه گاهي است كه در زمان سرخوردن عامل كار در ارتفاع ، از دست دادن موقعيت اوليه وي عمل نموده و فرد راا در حين سقوط متوقف مي نمايد .

طناب ديناميك :

طنابي است با خاصيت كشساني كه براي جذب شوك ناشي از سقوط و به حداقل رساندن نيروي برخورد مورد استفاده قرارر مي گيرد.

انواع نردبان :

يك طرفه قابل حمل ، دو طرفه ، ثابت ، ريلي ، ثابت سقفي ( پله مرغي ) ، كشويي ، طنابي

داربست :

ساختاري است موقتي ، كه براي ايجاد يك يا چند جايگاه كار به منظور حفظ و نگهداري كارگران و مصالح در ارتفاع و فراهم نمودنن دسترسي كارگران به تراز بالاتر، مورد استفاده قرار ميگيرد و به انواع ثابت ، متحرك ، ديواركوب ، معلق و نردباني تقسيم مي شود.

اجزاء داربست :

پايه ، كفشك ، تير ، دستك ، اتصالات يا بست ها ، راه دسترسي ، كف پوش سكو ، پاخور ، تير مياني حفاظتي ، تير بالاييي حفاظتي ، بالشتك ، صفحه پايه

بالشتك :

صفحه اي است از جنس چوب ، فلز و يا بتن كه براي گسترش بار وارده از لوله پايه يا كفشك به زمين مورد استفاده قرار ميي گيرد.

راه دسترسي :

براي رسيدن ايمن عامل كار در ارتفاع كار به تراز مربوطه مورد استفاده قرار مي گيرد.

مهار:

قطعه اي است كه بصورت مايل و افقي در ترازهاي مختلف بر روي داربست نصب گرديده و به عنوان باربر عمل مي كند.

بادبند :

قطعه اي است كه در طول ، عرض يا ارتفاع ( عمودي يا مورب ) براي جلوگيري از حركت جانبي در داربست نصب ميگردد.

بالابر سيار :

ماشين سياري است كه براي انتقال افراد براي كار در ارتفاع ، از داخل سكو ( محفظه ايمن ) استفاده مي شود با اين ديد كهه افراد مي توانند در يك موقعيت دسترسي خاص به داخل سكو سوار يا پياده شوند و به دو گروه اصلي زير تقسيم مي شوند :
گروه الف : بالابر سياري كه تصوير عمودي مركز ثقل بار همواره داخل خط واژگوني است .
گروه ب : بالابر سياري كه تصوير عمودي مركز ثقل بار ممكن است خارج از خط واژگوني باشد .
و براساس نوع حركت به سه گروه زير تقسيم مي شوند :
نوع اول : بالابر سياري كه حركت آن فقط در موقعيت ترافيكي مجاز مي باشد .
نوع دوم : بالابر سياري كه در زمان بالا بودن سكو مي تواند حركت نمايد و بالابر از مكاني بر روي شاسي كنترل مي شود .
نوع سوم : بالابر سياري كه در زمان بالا بودن سكو مي تواند حركت نمايد و بالابر از درون سكو كنترل مي شود.

ضريب ايمني :

نسبتي است كه از تقسيم حداكثر نيروي وارده به سازه كه مي تواند سازه در برابر شكست يا تخريب مقاومت نموده به نيرويي وارده ناشي در زمان بهره برداري كه به همان عضو وارد مي گردد . اين ضريب هرگز نبايد كمتر از 2/4 باشد. (براساس استاندارد 280BSEN و 92A ANSI)

حد بار كاري :

حداكثر باري است كه توسط بخشي از تجهيزات در وضعيت مشخص شده توسط شركت سازنده ، مجاز به بهره برداري وو استفاده از دستگاه يا تجهبرات مي باشد .
بار كاري ايمن ( SWL ):
حداكثر حمل بار در شرايط ايمن كه براي بخشي از تجهيزات ، در وضعيت هاي مشخص در نظر گرفته مي شود.
توجه 1 : تصاوير بعضي از مواد آيين نامه در ضميمه پيوست مي باشد .
توجه 22 : كليه واحدهاي مورد استفاده در اين آيين نامه براساس سيستم متريك مي باشد .

برای دریافت فایل PDF این مقاله بر روی لینک زیر مراجعه نمایید.

دریافت فایل

ادامه مطلب